İçindekiler
Domain yenileme, bir alan adının kayıt süresi dolmadan önce aynı kayıt sahibi adına uzatılması işlemidir. Alan adları satın alınmaz, belirli süreler için tahsis edilir; süre bitiminde uzatılmayan kayıt önce pasif duruma geçer, ardından yeniden kayda açılabilir.
Domain Yenilemenin Çalışma Mantığı
Alan adı yenilemesi, mevcut kaydın bitiş tarihini ileri taşıyan bir kayıt işlemidir. Talep, kayıt kuruluşu (registrar) üzerinden ilgili uzantıyı yöneten kayıt veritabanına (registry) iletilir ve onaylandığında alan adının bitiş tarihi seçilen yıl kadar uzatılır.
Bu zincirde üç taraf bulunur: uzantının teknik ve idari kayıtlarını tutan registry, son kullanıcıya hizmet veren registrar ve kayıt sahibi (registrant). Kullanıcı ödemeyi registrar’a yapar, registrar ise registry’de kaydı uzatır. Bu nedenle yenileme talebinin tamamlanmış sayılması için ödemenin registrar tarafında onaylanması ve işlemin registry’ye iletilmesi gerekir.
Süre dolduğunda alan adının ad sunucuları registry tarafından yayından kaldırılabilir. Bu durumda alan adı DNS üzerinden çözümlenemez; web sitesi açılmaz ve aynı alan adına bağlı e-posta trafiği teslim edilemez. İçerik, veritabanı veya posta kutusu barındırma tarafında durmaya devam etse de alan adı çözümlenmediği sürece erişim kesilir.
Alan Adı Yenileme Süresi ve Dönemleri
Yenilemede seçilebilen süre uzantıya bağlıdır. ICANN sözleşmelerine tabi gTLD’lerde kayıt ve yenileme süreleri genellikle 1 ile 10 yıl arasında belirlenir ve toplam kayıt süresi on yılı aşmayacak şekilde sınırlanır. Ülke kodu uzantılarında (ccTLD) süre seçenekleri ilgili otoritenin kurallarına göre değişir.
Erken yenileme, kalan günlerin silinmesine yol açmaz. Satın alınan ek süre, mevcut bitiş tarihinin üzerine eklenir; örneğin bitişine üç ay kalan bir alan adı bir yıl uzatıldığında yeni bitiş tarihi eski tarihin tam bir yıl sonrası olur. Bu nedenle yenilemeyi son güne bırakmak ek bir kazanç sağlamaz, yalnızca hata payını daraltır.
Kayıt kuruluşları, süresi dolacak alan adları için kayıt sahibinin iletişim adresine hatırlatma bildirimleri gönderir. ICANN’ın süresi dolan kayıtlara ilişkin politikası kapsamında gTLD’lerde bitiş tarihinden önce ve sonra bildirim gönderilmesi öngörülür. Bildirimlerin ulaşabilmesi için kayıttaki e-posta adresinin güncel ve erişilebilir olması önem taşır.
Yenileme İşleminin Adımları
Yenileme, çoğu kayıt kuruluşunda müşteri paneli üzerinden birkaç adımda tamamlanan bir işlemdir. Panel arayüzleri sağlayıcıya göre farklılaşsa da izlenen mantık aynıdır: alan adının seçilmesi, süre belirlenmesi, ödemenin tamamlanması ve kaydın registry tarafında güncellendiğinin doğrulanması.
- Alan adının kayıtlı olduğu kayıt kuruluşunun müşteri paneline giriş yapın.
- Alan adları listesinden yenilemek istediğiniz kaydı ve bitiş tarihini kontrol edin.
- Yenileme süresini yıl bazında seçin ve ödeme tutarını görüntüleyin.
- Siparişi oluşturup ödemeyi tamamlayın.
- İşlem sonrası alan adının bitiş tarihinin güncellendiğini panelden doğrulayın.
Doğrulama adımı, ödemenin registry kaydına yansıyıp yansımadığını gösterdiği için atlanmamalıdır. Panelde tarih güncellenmediyse WHOIS veya RDAP sorgusuyla kayıt bitiş tarihi kontrol edilebilir. Registry kayıtlarının güncellenmesi kısa bir gecikmeyle gerçekleşebildiğinden, tarih hemen değişmediyse bir süre bekleyip tekrar bakmak, ardından sağlayıcı desteğine başvurmak uygun bir sıradır.
Alan adının hangi kayıt kuruluşunda olduğu bilinmiyorsa WHOIS veya RDAP çıktısındaki registrar bilgisi yol gösterir. Yenileme işlemi yalnızca alan adının bağlı olduğu kayıt kuruluşu üzerinden yapılabilir; başka bir sağlayıcıdan ödeme yapılması kaydı uzatmaz. Turkticaret.Net müşterileri panel adımlarını destek merkezindeki alan adı yenileme rehberinden izleyebilir.
Otomatik Domain Yenileme Ayarı
Otomatik yenileme, alan adının bitiş tarihi yaklaştığında kayıt kuruluşunun yenileme işlemini kullanıcı müdahalesi olmadan başlatmasını sağlayan ayardır. Tanımlı ödeme yöntemi veya hesap bakiyesi üzerinden tahsilat yapılır ve süre, kullanıcı unutsa bile uzatılmış olur.
Bu ayarın çalışması ödemenin başarılı olmasına bağlıdır. Kayıtlı kredi kartının son kullanma tarihinin geçmesi, limit yetersizliği veya bakiye eksikliği durumunda otomatik yenileme tamamlanmaz. Bu nedenle ayarın açık olması tek başına yeterli bir önlem sayılmaz; ödeme yönteminin geçerliliği ve bildirim e-postalarının takip edilmesi süreci tamamlar.
Otomatik yenilemenin kapatılmasının anlamlı olduğu durumlar da vardır. Kullanılmayacak bir alan adının bırakılması, başka bir sağlayıcıya transfer planlanması veya marka portföyünden çıkarılacak kayıtlar bunlara örnektir. Transfer sırasında bitiş tarihine kısa süre kaldıysa, transferin tamamlanmaması riskine karşı mevcut kayıt kuruluşunda yenileme yapmak daha güvenli bir yaklaşımdır.
Süresi Dolan Domain Yenileme Nasıl Yapılır?
Bitiş tarihi geçmiş bir alan adı genellikle anında serbest kalmaz; uzantıya göre tanımlı aşamalardan geçer. Bu aşamalarda süresi dolan domain yenileme hâlâ mümkün olabilir, ancak ilerleyen her adımda işlem koşulları ve maliyet değişir.
| Aşama | Alan adının durumu | Kayıt sahibinin yapabileceği |
|---|---|---|
| Bitiş sonrası yenileme dönemi | Site ve e-posta erişimi kesilmiş olabilir, kayıt silinmemiştir | Kayıt kuruluşunun belirlediği ücretle süreyi uzatmak |
| Kurtarma (redemption) dönemi | Kayıt silinme sürecine alınmıştır, yayında değildir | Kayıt kuruluşu üzerinden geri alma talebi oluşturmak |
| Silinme bekleme dönemi | Silinme işlemi kesinleşmiştir | Geri alma yapılamaz, yeniden kayda açılmasını beklemek |
Dönemlerin uzunluğu ve adlandırması uzantıyı yöneten registry’nin politikasına göre değişir; her uzantıda kurtarma dönemi bulunmayabilir. Bu nedenle alan adının hangi aşamada olduğunu ve hangi işlemin mümkün olduğunu kayıt kuruluşundan teyit etmek gerekir.
Kurtarma dönemindeki talepler, standart yenilemeden farklı olarak ayrı bir geri alma ücretine tabi tutulur ve işlem registry tarafından manuel adımlarla yürütülebilir. Silinme tamamlandıktan sonra alan adı genel kayda açılır ve boşa düşen domainler arasında yer alır; bu noktada eski sahibin öncelik hakkı bulunmaz ve alan adı başka bir kişi tarafından kaydedilebilir.
Yenileme Ücretini Belirleyen Kalemler
Yenileme bedeli, alan adının uzantısı ve kayıt kuruluşunun fiyat politikası tarafından belirlenir. Registry’nin uyguladığı toptan ücret, kayıt kuruluşunun hizmet marjı ve gTLD’lerde kayıt başına aktarılan idari ücretler toplam tutarı oluşturur.
- Uzantı türü: her TLD’nin registry fiyatlandırması farklıdır.
- Yenileme süresi: çok yıllı yenilemelerde toplam tutar seçilen yıl sayısına göre hesaplanır.
- Premium alan adı statüsü: registry tarafından premium olarak işaretlenen kayıtlarda yenileme bedeli standart tarifeden yüksek olabilir.
- Kur ve vergi: uluslararası uzantılarda fiyat döviz bazlı belirlenebilir ve yerel vergiler eklenir.
- Gecikme durumu: kurtarma dönemindeki geri alma işlemi için ayrı bir ücret uygulanır.
İlk kayıt fiyatı ile yenileme fiyatının aynı olacağı varsayımı sık yapılan bir hatadır. Bazı uzantılarda ilk yıl kampanyalı fiyat uygulanırken yenileme standart tarife üzerinden faturalandırılır. Çok sayıda alan adı yöneten işletmelerin bütçe planlamasında ilk kayıt bedelini değil, yenileme tarifesini esas alması daha gerçekçi sonuç verir.
