İçindekiler
Elinizdeki alan adını nakde çevirmek; doğru değerleme, uygun satış kanalı, güvenli ödeme ve eksiksiz bir devir süreci gerektirir. Domain satışı sürecinde transfer kısıtlarını önceden kontrol etmek ve ödemeyi emanet sistemiyle güvenceye almak, devir aşamasındaki riskleri azaltır.
Domain Satışına Başlamadan Önce Yapılması Gerekenler
Alan adı satmaya hazırlık, ilan vermeden önce başlar. Kayıt bilgilerinin doğruluğu, transfer kısıtları ve alan adının hukuki durumu netleşmeden yapılan görüşmeler, anlaşma sağlansa bile devir aşamasında tıkanır.
Satış öncesinde alan adının gerçekten sizin kontrolünüzde olduğu doğrulanır. Kayıt sahibi (registrant) bilgilerindeki e-posta adresine erişiminiz yoksa onay mesajlarını alamazsınız. Kayıt firmasındaki hesabınızda iki adımlı doğrulamanın etkin olması, satış sürecinde hesap ele geçirme riskini azaltır.
Transfer uygunluğu da satış öncesinde netleşmelidir. Yürürlükteki ICANN Transfer Politikası kapsamındaki gTLD’lerde, yeni kayıt edilen veya kısa süre önce başka bir kayıt firmasına taşınan alan adlarında 60 gün boyunca kayıt firmaları arası transfer reddedilebilir; kayıt sahibi bilgilerinde yapılan değişiklik de benzer bir kilide yol açabilir. ICANN’in kabul ettiği revize transfer politikası uygulamaya girdiğinde bu süre 30 güne inecek, kayıt sahibi değişikliğine bağlı kilit ise kaldırılacaktır. Ülke uzantısı .tr için ise TRABİS’in devir kuralları geçerlidir.
- Alan adının süresini kontrol edin ve satış süreci boyunca sona ermeyecek şekilde uzatın.
- Kayıt firması kilidini (clientTransferProhibited) satış kesinleşene kadar kaldırmayın.
- WHOIS kayıtlarındaki iletişim bilgilerini güncelleyin ve onay e-postalarını takip edin.
- Alan adının bir markayla karışıklık yaratıp yaratmadığını marka sorgulama ile önceden değerlendirin.
- Varsa site trafiği, geri bağlantı ve gelir verilerini raporlanabilir biçimde toplayın.
Vergisel yükümlülük, satışın niteliğine ve satıcının statüsüne göre değişir. Alan adı alım satımını süreklilik arz edecek şekilde yapan kişi ve kurumlar ile tek seferlik satış yapanlar farklı değerlendirilebilir. Beyan ve belgelendirme yükümlülüklerini kendi durumunuza göre netleştirmek için mali müşavirinizden görüş almak, sonradan düzeltilmesi zor hatalardan korur. Her satışta tarafların kimlik bilgilerini, alan adını, bedeli ve devir tarihini içeren yazılı bir sözleşme hazırlamak ise anlaşmazlık durumunda en temel dayanağınız olur.
Domain Değerleme: Alan Adının Fiyatı Nasıl Belirlenir?
Fiyatlandırma, alan adı satışının kritik aşamalarından biridir. Değer, kayıt sırasında ödediğiniz ücretle değil; alan adının ticari kullanım potansiyeli, kısalığı, uzantısı ve benzer satışların oluşturduğu piyasa referansıyla ilgilidir.
Değeri oluşturan temel unsurlar bellidir: uzantı (.com gibi yaygın gTLD’ler genellikle daha geniş alıcı kitlesine sahiptir), karakter uzunluğu, telaffuz kolaylığı, tire ve rakam içermemesi, ticari bir sektöre karşılık gelen anlamı, varsa mevcut trafiği ve yaşı. Türkiye pazarına yönelik bir alan adında Türkçe arama hacmi olan kelimeler, uluslararası pazarda ise İngilizce karşılıklar belirleyici olur.
Domain değerleme araçları iki grupta değerlendirilebilir: Estibot gibi otomatik tahmin üreten araçlar ve NameBio gibi gerçekleşmiş satışları arşivleyen karşılaştırmalı satış veritabanları. Otomatik araçlar algoritmik bir aralık sunar ve bağlayıcı bir piyasa fiyatı anlamına gelmez. Benzer yapıdaki alan adlarının hangi bedellerle el değiştirdiğini incelemek, otomatik tahminlere göre daha somut bir referans sağlar.
Pratikte makul bir yöntem, otomatik değerleme çıktısını karşılaştırmalı satış verileriyle birlikte okumak ve buna göre bir fiyat aralığı belirlemektir. Tek bir rakam yerine hedef fiyat, kabul edilebilir alt sınır ve pazarlık payı içeren bir aralık tanımlamak, görüşmelerde pozisyonunuzu korur.
Alan Adı Satma Yöntemleri ve Karşılaştırması
Alan adı satma yöntemleri; satışın ne kadar sürede tamamlanmasını istediğinize, alan adının niteliğine ve pazarlık yürütmeye ayırabileceğiniz zamana göre değişir. Aşağıdaki karşılaştırma, yöntemleri aynı ölçütlerle değerlendirmenize yardımcı olur.
| Yöntem | İşleyiş | Maliyet yapısı | Uygun olduğu satıcı |
|---|---|---|---|
| Pazar yeri ilanı | Sabit fiyat veya teklif alma biçiminde listeleme yapılır, alıcı platform üzerinden iletişime geçer. | Satış başına komisyon, bazı platformlarda listeleme ücreti. | Birden fazla alan adını pasif biçimde satışa açmak isteyenler. |
| Açık artırma | Belirli süreli teklif yarışıyla fiyat alıcılar tarafından oluşturulur. | Komisyon, bazı durumlarda rezerv fiyat veya katılım ücreti. | Talep göreceği öngörülen, aranan alan adlarına sahip satıcılar. |
| Doğrudan satış | Potansiyel alıcıyla aracısız iletişim kurulur, fiyat ve devir koşulları karşılıklı belirlenir. | Komisyon yok; yalnızca ödeme ve emanet hizmeti masrafları. | Hedef alıcısını tanımlayabilen ve pazarlık yürütebilecek satıcılar. |
| Broker aracılığı | Aracı, alıcı bulma ve pazarlık sürecini satıcı adına yürütür. | Genellikle satış bedeli üzerinden yüzdesel aracılık ücreti. | Yüksek bütçeli görüşme beklenen premium alan adı sahipleri. |
| Satılık sayfası yayını | Alan adının kendi üzerinde satılık bilgisi ve iletişim formu yayınlanır. | Barındırma veya landing sayfası hizmeti maliyeti. | Alan adına organik trafik gelen satıcılar. |
Bu yöntemler birbirini dışlamaz. Yaygın bir yaklaşım, alan adını bir pazar yerinde sabit fiyatla listelerken aynı anda satılık sayfası yayınlamak ve belirlenen hedef alıcılara doğrudan ulaşmaktır. Yalnızca tek kanala bağlı kalmak, alıcı havuzunu daraltır.
Satış İlanını Hazırlama ve Alıcıya Ulaşma
İlan metni, alıcının alan adıyla ilk teması olduğu için teklif sürecinin başlangıç noktasıdır. Alan adının hangi sektöre, hangi iş modeline uygun olduğunu açıklayan kısa ve somut bir anlatım, alıcının değerlendirmesini kolaylaştırır.
İlanda alan adının uzunluğu, uzantısı, kayıt yılı ve varsa ölçülebilir verileri yer almalıdır. Aylık arama hacmi, mevcut ziyaretçi sayısı veya geri bağlantı profili gibi bilgileri paylaşıyorsanız bunları doğrulanabilir kaynaklardan aktarın; teyit edilemeyen iddialar pazarlık aşamasında güveni zedeler. Alan adı daha önce bir sitede kullanıldıysa bu geçmişi gizlemek yerine açıkça belirtmek daha sağlıklıdır.
Doğrudan alıcıya ulaşmanın yöntemi, alan adının karşılık geldiği kelimeyi kullanan işletmeleri belirlemektir. Aynı kelimeyi farklı uzantılarla kullanan firmalar, benzer alan adlarıyla reklam veren markalar ve ilgili sektörde yeni kurulan şirketler mantıklı hedeflerdir. İlk mesajda fiyat vermek yerine alan adının ilgisini çekip çekmediğini sormak, görüşmenin sizin belirlediğiniz aralıkta başlamasına alan bırakır.
Güvenli Ödeme: Escrow ve Ödeme Yöntemleri
Domain satışında en çok risk taşıyan aşama, paranın ve alan adının el değiştirdiği andır. Tarafların birbirine güvenmek zorunda kalmaması için emanet (escrow) sistemi kullanılır; bu modelde ödeme, devir tamamlanana kadar bağımsız bir aracıda tutulur.
İşleyiş şu sıradadır: alıcı tutarı emanet hizmetine yatırır, hizmet ödemeyi doğrular, satıcı devri başlatır, alıcı alan adının hesabına geçtiğini onaylar ve ödeme satıcıya aktarılır. Escrow.com bu alanda yaygın olarak kullanılan hizmetlerden biridir; pazar yerleri üzerinden yapılan satışlarda ise ödeme koruması genellikle platformun kendi sistemine dâhildir ve ayrıca emanet kullanmaya gerek kalmaz.
Havale veya sanal cüzdan üzerinden doğrudan ödeme, aracısız satışlarda tercih edilebilir; ancak bu yöntemlerde geri alınabilir ödeme ve sahte dekont gibi riskler satıcıda kalır. Geri çekme hakkı bulunan ödeme yöntemlerinde devri hemen yapmak yerine ödemenin kesinleştiğini teyit etmek, ters ibraz riskini azaltır. Taraflar arasında kimin hangi masrafı üstleneceği de ödeme öncesinde yazılı hale getirilmelidir.
Alan Adı Transfer Süreci Adımları
Alan adı satışının teknik tarafı devirle tamamlanır. İki temel yol vardır: alıcı aynı kayıt firmasında hesap sahibiyse hesaplar arası aktarım (push), farklı firmada ise kayıt firmaları arası transfer uygulanır.
- Kayıt firması panelinizden alan adının transfer kilidini kaldırın.
- Alan adına ait transfer yetkilendirme kodunu (auth code / EPP kodu) oluşturun ve alıcıya güvenli bir kanalla iletin.
- Kayıt firmanız gerektiriyorsa WHOIS gizlilik hizmetini transfer süresince devre dışı bırakın.
- Alıcının kendi kayıt firmasında transfer talebini başlatmasını bekleyin.
- Kayıt sahibi e-posta adresine transfer onay mesajı gelirse yanıtlayarak işlemi onaylayın.
- Transfer tamamlandıktan sonra WHOIS kayıtlarında kayıt firmasının ve kayıt sahibinin güncellendiğini doğrulayın.
- Emanet hizmeti kullanıldıysa alıcının teslim onayını vermesiyle ödemenin serbest bırakılmasını sağlayın.
Aynı kayıt firması içindeki hesaplar arası aktarımda auth code adımı bulunmaz; alan adı hedef hesabın kullanıcı adı veya e-posta adresiyle devredilir ve işlem genellikle daha kısa sürede tamamlanır. Kayıt firmaları arası transferlerde onay ve işlem süresi ICANN Transfer Politikası ile ilgili kayıt firmasının uygulamasına bağlıdır. Devirden sonra alan adına bağlı DNS kayıtlarının ve e-posta yönlendirmelerinin kimin sorumluluğunda olacağını da önceden netleştirmek, hizmet kesintisi kaynaklı anlaşmazlıkları önler.
