{"id":8901,"date":"2026-07-13T11:43:11","date_gmt":"2026-07-13T08:43:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkticaret.net\/blog\/?p=8901"},"modified":"2026-10-26T14:39:35","modified_gmt":"2026-10-26T11:39:35","slug":"https-nedir-https-nasil-calisir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkticaret.net\/blog\/https-nedir-https-nasil-calisir\/","title":{"rendered":"HTTPS Nedir, HTTPS Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?"},"content":{"rendered":"

HTTPS, Hypertext Transfer Protocol Secure ifadesinin k\u0131saltmas\u0131d\u0131r ve T\u00fcrk\u00e7ede G\u00fcvenli K\u00f6pr\u00fc Metni Aktar\u0131m Protokol\u00fc anlam\u0131na gelir. Web taray\u0131c\u0131s\u0131 ile web sunucusu aras\u0131ndaki veri transferini \u015fifreleyerek ta\u015f\u0131yan protokold\u00fcr. Klasik HTTP \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ancak veriyi a\u00e7\u0131k metin olarak iletmek yerine TLS ad\u0131 verilen kriptografik katman\u0131 devreye sokar.<\/span><\/p>\n

HTTPS \u00fc\u00e7 i\u015flevi bir arada yerine getirir: iletilen verinin \u015fifrelenmesi, verinin yolda de\u011fi\u015ftirilmedi\u011finin do\u011frulanmas\u0131 ve ba\u011flan\u0131lan sunucunun ziyaret edilen alan ad\u0131na ait oldu\u011funun kan\u0131tlanmas\u0131. Bu nedenle HTTPS yaln\u0131zca veriyi gizleyen bir teknoloji de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kimlik do\u011frulama sa\u011flayan bir g\u00fcven mekanizmas\u0131d\u0131r. Oturum a\u00e7ma formlar\u0131, ileti\u015fim formlar\u0131, \u00f6deme sayfalar\u0131 ve panel giri\u015fleri gibi veri g\u00f6nderilen her alan bu koruma olmadan risk ta\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n

\"HTTPS<\/p>\n

\n
\n

HTTPS Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r? (SSL\/TLS \u015eifreleme Mant\u0131\u011f\u0131)<\/b><\/h2>\n

HTTPS, veriyi ta\u015f\u0131rken iki \u015fifreleme y\u00f6ntemini birlikte kullan\u0131r. Ba\u011flant\u0131n\u0131n kurulma a\u015famas\u0131nda asimetrik \u015fifreleme devreye girer; bu y\u00f6ntemde birbirine matematiksel olarak ba\u011fl\u0131 iki anahtar bulunur. A\u00e7\u0131k anahtar herkese g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, gizli anahtar yaln\u0131zca sunucuda saklan\u0131r ve a\u00e7\u0131k anahtarla \u015fifrelenen veriyi yaln\u0131zca o \u00e7\u00f6zebilir.<\/span><\/p>\n

Ba\u011flant\u0131 kurulduktan sonra ise simetrik \u015fifreleme kullan\u0131l\u0131r. Burada veriyi \u015fifrelemek ve \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in tek bir ortak oturum anahtar\u0131 ge\u00e7erlidir; bu y\u00f6ntem b\u00fcy\u00fck veri transferlerinde \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. HTTPS bu iki y\u00f6ntemi birle\u015ftirerek hem kimlik do\u011frulamay\u0131 hem h\u0131zl\u0131 veri aktar\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/span><\/p>\n

HTTPS Ba\u011flant\u0131s\u0131 Kurulma S\u00fcreci (Handshake A\u015famalar\u0131)<\/b><\/h3>\n

Bir HTTPS adresine istek g\u00f6nderdi\u011finizde arka planda <\/span>TLS Handshake<\/span><\/a> yani el s\u0131k\u0131\u015fma s\u00fcreci ba\u015flar. S\u00fcre\u00e7 genel olarak \u015fu ad\u0131mlardan olu\u015fur:<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Taray\u0131c\u0131 sunucuya ba\u011flant\u0131 talebi g\u00f6ndererek destekledi\u011fi TLS s\u00fcr\u00fcmlerini ve \u015fifreleme y\u00f6ntemlerini bildirir.<\/span><\/li>\n
  2. Sunucu uygun y\u00f6ntemi se\u00e7er ve SSL\/TLS sertifikas\u0131n\u0131 taray\u0131c\u0131ya iletir.<\/span><\/li>\n
  3. Taray\u0131c\u0131 sertifikan\u0131n imza zincirini, ge\u00e7erlilik tarihini ve alan ad\u0131 e\u015fle\u015fmesini denetler.<\/span><\/li>\n
  4. Taraflar anahtar de\u011fi\u015fimi yaparak yaln\u0131zca o oturumda ge\u00e7erli olacak simetrik anahtar\u0131 \u00fcretir.<\/span><\/li>\n
  5. El s\u0131k\u0131\u015fma tamamland\u0131ktan sonra istek ve yan\u0131tlar bu anahtarla \u015fifrelenerek ta\u015f\u0131n\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Bu yap\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131s\u0131, oturum anahtar\u0131n\u0131n her ba\u011flant\u0131 i\u00e7in yeniden \u00fcretilmesidir. B\u00f6ylece bir oturumun anahtar\u0131 ele ge\u00e7se bile ge\u00e7mi\u015f veya gelecek trafi\u011fin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn olmaz. G\u00fcvenli ileti\u015fim i\u00e7in standart olarak 443 numaral\u0131 port kullan\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n

    HTTPS i\u00e7in Sertifika Neden Gerekir?<\/b><\/h2>\n

    HTTPS’in \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in sunucuda ge\u00e7erli bir SSL\/TLS sertifikas\u0131n\u0131n kurulu olmas\u0131 gerekir. Sertifika kimli\u011fi kan\u0131tlar, protokol ise \u015fifrelemeyi uygular; ikisi birbirini tamamlar. Sertifika olmadan taray\u0131c\u0131, ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 sunucunun ziyaret edilen alan ad\u0131na ait oldu\u011funu do\u011frulayamaz ve ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00fcvenli kabul etmez. Sertifikan\u0131n ne oldu\u011funu ve nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 <\/span>SSL sertifikas\u0131 nedir<\/span><\/a> yaz\u0131m\u0131zda ele ald\u0131k.<\/span><\/p>\n

    Sertifika se\u00e7imi sitenin yap\u0131s\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Tek bir alan ad\u0131 i\u00e7in d\u00fczenlenen sertifikalar bir blog veya tan\u0131t\u0131m sitesi i\u00e7in yeterli olurken, alt alan ad\u0131 kullanan yap\u0131larda Wildcard<\/a>, birden fazla alan ad\u0131nda ise \u00e7oklu alan ad\u0131 se\u00e7enekleri tercih edilir. Do\u011frulama seviyeleri ve kapsam kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 <\/span>SSL t\u00fcrleri<\/span><\/a> yaz\u0131m\u0131zda, ihtiyac\u0131n\u0131za uygun \u00fcr\u00fcnleri ise <\/span>SSL sertifikas\u0131<\/span><\/a> sayfam\u0131zda bulabilirsiniz.<\/span><\/p>\n

    Sertifikalar\u0131n belirli bir ge\u00e7erlilik s\u00fcresi vard\u0131r ve s\u00fcresi dolan sertifika taray\u0131c\u0131da g\u00fcvenlik uyar\u0131s\u0131na yol a\u00e7ar. Bu nedenle yenileme takibi ya da otomatik yenileme yap\u0131land\u0131rmas\u0131 ihmal edilmemelidir.<\/span><\/p>\n

    HTTPS Kullanman\u0131n Avantajlar\u0131<\/b><\/h2>\n

    HTTPS’e ge\u00e7menin getirisi yaln\u0131zca teknik g\u00fcvenlikle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Formlar \u00fczerinden g\u00f6nderilen ki\u015fisel veriler, oturum bilgileri ve \u00f6deme detaylar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflarca okunamaz h\u00e2le gelir; bu da araya girme sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n en yayg\u0131n senaryolar\u0131n\u0131 engeller. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u015fifreli iletim, al\u0131nmas\u0131 beklenen temel teknik \u00f6nlemler aras\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/p>\n