KRİTİK
NOKTALAR
Tasarım bir ürünün tümü veya bir
parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim,
renk, doku, malzeme ve esnelik gibi insan duyuları ile algılanabilen
çeşitli unsur ve özelliklerin oluşturduğu bütündür.
Ürünlerin iyileştirilmesi anlamında dış görüntülerinde yapılan
yeniliklerin tasarım özelliği taşıması için kanunun öngördüğü
yukarıdaki tanıma uyması gerekmektedir. Bunun dışında yapılan
teknik iyileştirmeler ile ürünün üretim prosesi, çalışma
metodu tasarımın konusu dışında kalmaktadır.
Gerek bireysel çalışmalarda ve gerekse işletmelerin tasarım
çalışmalarında dikkat etmeleri gereken unsurlar; ürün üzerindeki
süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme ve
esnelik gibi insan duyuları ile algılanabilen çeşitli unsur
ve özellikleri yanında yeni olması ve diğer ürünlerden farklılık
taşımasıdır. Tasarımların bu iki özelliği taşımadığı noktalarda
işletmelere fayda sağlaması, rekabet ortamında albeni yaratması
pek mümkün görülmemektedir.
Yenilik ve diğer ürünlerden farklı tasarım özelliği taşımayan
ürünlerin pazarda beğeni toplaması buna paralel olarak ciro
yaratması beklenemeyeceği gibi haksız rekabet unsurları
ile tasarım ihlali açısından da sıkıntı yaratacaktır. Beynelminel
ürünler herkesin üretip satabildiği sıradan ürünler grubundadır.
Tasarım çalışmalarına ağırlık vermek ve tasarımlarda bu
iki özelliği vazgeçilmez kılmak en önemli unsurlardır. Bu
ve diğer hususları özetlemek gerekirse;
Hedef pazara yeni ürün veya tasarım
özelliği ile yenileştirilmiş ürün ile girmeden önce pazarda
mevcut ürünlerin özelliklerinin analiz edilmesi kaçınılmaz
bir gerçektir. Bu aşamada ürünün ambalajı dahil olmak
üzere tasarım özelliği katan her türlü unsurları incelemekte
ve araştırmakta fayda vardır. Zira yeni tasarlanan ürünlerin
pazarda mevcut örnekleri ile yakın benzerleri olabilir.
Araştırma için pazarlama departmanı-araştırma bölümünün
yapacağı pazar analizleri ile bu güne kadar Endstriyel
Tasarım tescili ile koruma altına alınmış benzer ürünleri
de araştırmak gerekir. Bunun için sitemizden araştırma
bölümüne girerek Türk Patent Ensgitüsü’nün kayıtlarına
bakabilirsiniz. Koruma altına alınan ürünlerin aynı ve
yakın benzerlerine üretmek sakıncalı olacaktır.
Yeni olduğunu düşündüğünüz ve benzerlerine
rastlamadığınız tasarıma konu ürünlerinizi, Türkiye’de
uygulanmakta olan ve belgelendirme işlemlerini 1995 yılında
yürülüğe giren 554 sayılı KHK hükümlerine göre Sanayi
Bakanlığına bağlı Türk Patent Enstitüsü’nün yaptığı Endüstriyel
Tasarım Tescili ile koruma altına almanızı tavsiye ediyoruz.
Endüstriyel Tasarım tescil belgesi
almak için müracaat etmeden önce tasarım konusunda uzman
danışmanlarımız ile vekillerimizden yardım alabilirsiniz.
Endüstriyel Tasarım tescil müracaatında
bulunduktan sonra başvuru yapan şahıs veya firma adına
koruma başlayacağı için ürün ile ilgili çalışmalara rahatlıkla
devam edebilirsiniz. Ancak yine de tescil sürecinde olabilesi
itirazları göz önüne alarak hareket etmekte fayda vardır.
Endüstriyel Tasarım Tescil Kriterleri
Bir ürünün veya tasarım özelliği içeren parçasının Endüstriyel
Tasarım tescili ile korunabilmesi için kanunen aşağıda
belirtilen özellikleri taşıması gerekmektedir;
Tasarım Tanımı;
Ürünlerin Endüstriyel tasarım tescili ile korunabilmesi
için 554 sayılı KHK belirtilen tasarım tanımına uygun
olması gerekmektedir. Ürünlerin üretim yöntemi, ürünün
kullanım amacı, foksiyonel özellikler ya da teknik faydalar
koruma altına alınamaz.
Yenilik kriteri;
Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce
dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o
tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda
farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bu özelliği
içermeyen tasarımlar için tasarım tescil belgesi verilemez.
(554 sayılı KHK hükümleri, md-7)
Ayırt Edici Nitelik;
Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın
bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim
ile daha önce başvurusu yapılmış veya Türkiyede-Dünyada
piyasaya sunulmuş ürünler ve koruma süresi devam eden
ürünlere ait tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı
genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olmasıdır.
Yani tescilli veya tescil başvuru yapılmış ürünler, daha
önce kamuya sunulmuş ürünler ile tasarıma konu ürünün
birbirinden belirgin farklılıklarının olması gerekir.
Bu özelliği içermeyen tasarıma konu ürün sahipleri tasarım
tescilinen faydalanamaz. (554 sayılı KHK hükümleri, md-8)
Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı tasarımlar;
Bu tür tasarımlar koruma dışındadır. (554 sayılı KHK hükümleri,
md-9)
Diğer unsurlar;
- Teknik foksiyonunun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya,
tasarıma ilişkin özellik ve
unsurlarda hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar
koruma kapsamı dışındadır. (554 sayılı KHK hükümleri,
md-10)
- Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünü, başka bir
ürüne mekanik olarak monte edebilmek veya bağlayabilmek
için ancak zorunlu biçim ve boyutlarda üretilebilen tasarımlar
koruma kapsamı dışındadır. (554 sayılı KHK hükümleri,
md-10)
- Endüstriyel tasarımlarda koruma, yönetmelikte belirtilen
şartlara uygun hazırlanmış müracaatların Türk Patent Enstitüsüne
başvurusu yapıldığı tarih, saat ve dakika itibariyle başlar. |