SIKÇA SORULAN SORULAR

1) Tasarım tescili Nedir?

554 sayılı Kanun hükmünde Kararname’nin 3.maddesinde tasarım aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır.

“Tasarım, bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerin oluşturduğu bütünü ifade eder.”

Tasarım tescili; ürün üzerindeki tasarımların haksız ve bilinçsiz kullanımı engellemek ve bu sebeple doğacak her türlü zararın önüne geçmek için ürünün şeklini, biçimini koruma altına almaktır.

2) Neden Tasarım Tescili Yaptırmalıyım?

Rekabetçi pazar yapısına sahip ekonomilerde faaliyet gösteren firmaların alternatif güçleri arasında önemli yere sahip olan tasarım çalışmaları tüketiciler için vazgeçilmez unsur haline gelmiştir. Bu özellik ile firmalar rekabet gücünü arttırma yoluna giderek farklı ve yepyeni tasarımlarla başarıya ulaşmaktadır. Başarının yolunu açan bu tasarım çalışmaları, hayal gücü, yoğun emek, üstün fikirlerden ortaya çıkmakta ve değer taşımaktadır.

Tasarım çalışmaları sırasında yapılan yatırımların, sarfedilen emeklerin karşılığının beklenmesi ve haliyle alınması haksahibinin en doğal hakkıdır. Ancak çalışmaları yapan kişi veya kurumların bu konuda haksahibi olabilmeleri sadece yeni tasarımları, kendi kattıkları özgün fikirler ve değerle ortaya çıkarmaları ile son bulmamakta, bu değerlerin koruma altına alınması gerekmektedir.

Firmaların değerlerine sahip çıkmaları, başka kişi veya kurumların kopyalama, hırsızlık ve taklitlerinin önüne geçebilmeleri ve bu bağlamda elde edilecek gelirin geri dönüşünün sağlanması gerekmektedir. Bu sirkülasyon, işletmelerin güçlenmesi yeni yatırımlara girmesi ve sürekli gelişim ile ekonominin büyümesi anlamına gelmektedir.

Tasarım hakkının başka kişilerce elde edilmesi halinde ve hatta tescil ile koruma alınması halinde tasarım hakkını geri almak çok zor hale gelmekte, bazen de imkansızlaşmaktadır.

Tasarımların, tasarım tescili ile korunması Türkiye’de 554 sayılı KHK hükümlerine göre Türk Patent Enstitüsü tarafından yapılmakta ve belgelendirilmektedir.

3) Yeni çıkan ürünlerimizi noterden tasdik ettiriyoruz, Endüstriyel Tasarım Tesciline gerek var mı?

Endüstriyel tasarım tescil belgesinin hak sahibine sağladığı haklar aşağıda sıralanmaktadır;

1) Fiili tecavüzün olup olmadığının tespit edilmesi,
2) Tecavüz fiillerinin durdurulması ve önlenmesi,
3) Tecavüzün giderilmesi ve maddi ve manevi zararın tazmini talebi,
4) Tasarımdan doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara el konulması talebi,
5) Yukarıdaki maddede belirtilen, el konulan ürün ve araçlar üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması talebi,
6) Tasarımdan doğan haklara tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle yukarıdaki maddede belirtilen ve el konulan ürün ve araçların gerekirse şekillerinin değiştirilmesi veya imhası talebi.

Tasarımdan doğan haklara tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanmak suretiyle, ilgililere tebliğ edilmesi ve kamuoyuna duyrulması talebi. Ayrıca bunun yanında ceza davası ile karşı tarafa ticaretten mene varacak yaptırımları bulunmaktadır.

Bu nedenle Endüstriyel Tasarım Tescil belgesinin verdiği haklar, savunma gücü ve yaptırımları başka şekilde elde etmek mümkün değildir. Noter kanalıyla yapılacak işlemlerde ürünün piyasaya çıkışını göstermek için yeterli olacak ancak yaptırım anlamında etkisi olmayacaktır.

En sağlıklı koruma yöntemi tasarım tescili ile mümkündür.

4) Tasarım tescili için kimler başvurabilir?

Tasarım tescili T.C. sınırları içersinde ikametgahı olan ya da sınai ticari uğraşıda bulunan gerçek veya tüzel kişilerce, ayrıca Paris sözleşmesi yahut Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişilerce elde edilir.

5) Endüstriyel tasarım tescili ne kadar zamanda tamamlanır? Koruması tüm dünyada geçerli midir?

Endüstriyel Tasarım tescil işlemlerinin takribi tamamlanma süreci 9-12 ay arasında değişmektedir. Ancak bu süre normal işlem süreçleridir. Bunun dışında 6 aylık yayın dönemi içersinde itiraz gelmesi halinde tescil süreci takribi 7-8 ay daha uzayabilmektedir.

Tasarım işlemlerinde ürünün koruması, müracaat edildiği andan itibaren başlamaktadır. Bundan sonra, aynı veya çok yakın benzer ürünlerin, üçüncü kişiler tarafından başvurulması halinde yapılacak bu başvurulara itiraz edilmesi ile iptal ettirmek mümkün olmaktadır.

Tescil edilen tasarımlar sadece tescil edildiği ilgili ülkede geçerlidir. Türkiye’de müracaat edilen bir tasarımın diğer dünya ülkelerinde koruma hakkı ancak o ülkelere yapılacak tescil müracaatı ile sağlanabilir.

6) Tasarladığımız ürünler Türkiye’de yeni olup ilk defa biz yaptık. Tasarım tescili alınabilir mi?

Tasarım tescili alabilmek için önemli olan kriterlerden biri de yenilik kriteridir.

554 Sayılı KHK yenilik kriterini aşağıdaki gibi tanımlamaktadır;
“Bir tasarımın aynısı, bavuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrintılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Tescile konu edilen tasarım başvuru tarihinden itibaren geriye dönük olarak 12 ay içinde kamuya sunlmuş olsa dahi yeni kabul edilmektedir.”

Yukarıdaki tamından da anlaşılacağı üzere ürünlerin tasarımlarının tüm dünyada yeni olması gerekmektedir. Dünyanın herhangi bir yerinde daha önce kamuya sunulmuş ürünler için tasarım tescili alınamaz, alınsa dahi iptal edilmesi mümkündür. Haksız yere tasarım tescili alanlar hakkında da kanuni yaptırımların olduğu unutulmamalıdır.

7) Hangi ürünler için müracaat etmeliyim? Bir kısmının tescilini alsak yeterli olmaz mı?

Tasarım özelliği taşıyan tüm ürünler için tasarım tescil belgesi almak gerekmektedir. Eğer bunlar aynı ürün gruplarında yer alıyorlarsa çoklu müracaat edilebilir. Bir kısmının tescil edilerek koruma altına alınması bu ürünleri koruyacak, haliyle bu diğer ürünlerin korunmaması anlamına geleceği için tüm ürünler için tescil almak gereklidir.

8) Endüstriyel tasarım tescil için ne kadar bir bütçe ayırmak gerekir?

Tasarım tescil işlemleri için Türk Patent Ensitütüsü harç bedeli ve TURKTİCARET.Net hizmet bedeli için bütçe ayırmak gerekir. Bunlar müracaat aşamasında ödenecek olan bedellerdir. Türk Patent Enstitüsü’nün aldığı harç bedeline müracaat harcı, ilan ve yayın harcı, belge ücreti, katma değer vergisi (KDV) dahildir.

Fiyatlar aşağıdaki gibidir;

TOPLAM RENKLİ MÜRACAAT ÜCRETİ
End.Tasarım Tescil Ücreti (1 adet)	240.-TL	99 TL+KDV
İlave Her Tasarım İçin Tasarım Tescil Ücreti	90.-TL	19 TL+KDV
TOPLAM SİYAH BEYAZ MÜRACAAT ÜCRETİ
End.Tasarım Tescil Ücreti (1 adet)	190.-TL	99 TL+KDV
İlave Her Tasarım İçin Tasarım Tescil Ücreti	65.-TL	19 TL+KDV

Sözkonusu fiyatlar her yıl güncellenmektedir.

9 ) Endüstriyel Tasarım işlemleri olumsuz sonuçlanır mı? Eğer böyle bir durum olursa ne yapabiliriz?
Başvuru sonrası Türk Patent Enstitüsü’nün şekli ve hukuki incelemesinden sonra 6 ay süresince ilan edilen tasarımlara itiraz gelmesi halinde, sözkonusu tasarımlar itiraz eden firmanın bilgileri ışında tekrar değerlendirirlir. Ve uygun görülürse tasarım müracaatımızın bir veya bir kısmının iptal edilmesi söz konusu olabilir. Bu durumda söz konusu ürünlerin yerine farklı tasarımlarla yola çıkmakta fayda vardır. Bu, gerekirse ürünlerin farklılaştırılması ve yeni tasarıma büründürülmesi ile olabilir.

10) Tekli ve Çoklu Başvuru Ne demektir?
Tasarımlar tek tek veya aynı müracaatta birden fazla olmak üzere tescil için başvurulabilir. Tekli müracaat denilen sistem bir dosya içinde bir ürün için müracaat yapılmasıdır, çoklu müracaat ise tek dosyada birden fazla müracaat yapılmasıdır,

Çoklu müracaat yapılabilmesi için;
a) Ürünlerin aynı sınıf veya grupta yer alması gerekir. Örneğin birden fazla kalem için tek dosyada müracaat edilebilir.
b) Aynı takım veya set için çoklu müracaat yapılabilir. Örneğin yemek odası takımı için tek dosyada müracaat edilebilir.
c) Birleşik bir ürünün parçaları ile birlikte müracaat edilebilir. Örneğin masanın parçaları.

11) Tasarım tescil için hangi belgeler gereklidir?

Tasarım müracaatı için aşağıdaki bilgi belgeler gereklidir;
a) Tasarım haksahibinin bilgileri; Firma veya şahsın unvan,adres, telefon vb.bilgileri.
b) Tasarımcının bilgileri; Ürünleri tasarlayan kişi veya kişilerin ad ve soyadları ile adres bilgileri.
c) Tasarım talep hakkının elde edildiğine dair beyan formu,
d) Tasarımın 8x8 ebatında çekilmiş özel fotoğrafları veya çizimleri,
e) Ürünün tasarım özelliklerini belirtir tarifname; Gerekirse şirketimiz tasarım uzmanları tarafından yapılabilir.
f) Vekaletname
g) Başvuru şirket adına yapılacaksa faaliyet belgesi veya ticaret sicil gazetesi örneği,
h) Başvuru şahıs adına yapılacaksa Nufüs cüzdanı fotokopisi.

12) Ürünlerimizin tasarım tescilini yaptırmak istiyorum, ne yapmalıyım?

Korumak istediğiniz ürün veya ürünlerinizi sitemizin araştırma bölümünden ( araştırma bölümünde Türk Patent Enstitüsü’nün veri tabanına ulaşmak için Türk patent Enstitüsü’nün sayfasına link verilmektedir ve bu sayfadan yapılmaktadır) girerek benzer alınmış ve tescil edilmiş olanları inceleyebilirsiniz.

Çok yakın benzer veya aynı ürünü tespit ettiğinizde müracaat edilmemesi gerekir. Eğer benzer veya aynısı olmayan ürünler için sitemizden girerek müracaat edebilirsiniz.

Korumak istediğiniz ürünlerinizin tasarım unsurlarını taşıyan bölgelerini belirgin bir şekilde ortaya koyacak şekilde özel olarak çekilmiş ( 8X8 ebatında olmak üzere, perpektif açıdan alınmış, ürünü net bir şekilde ortaya koyan ve sadece ürünün bulunduğu renkli veya siyah beyaz fotoğraflar) fotoğrafları gerek başvuru gerekse kargo yoluyla tarafımıza iletebilirsiniz.

13) İşlemlerin akışı ve belgelerim ile ilgili nasıl bilgi alabilirim?
Konu ile ilgili işlemlerinizi üye Yönetim panlelinizden takip edip süreçler ve belgeleriniz hakkında bilgi alabilirsiniz.

14) Endüstriyel tasarımların koruma süresi ne kadardır?
Tasarımların koruma süresi 5 yıl olup her beş yıllık dönemlerde yenilenmek kaydıyla bu süre 25 yıla kadar uzatılabilir.

15) Endüstriyel Tasarım tescil belgemi aldıktan sonra yapmam gereken herhangi bir konu var mı?
İşlemleriniz sonuçlandıktan ve belgeniz geldikten sonra tescil işlemleri müracaat tarihi ile başlamış ve devam ediyor demektir. Tescil süreci müracaat tarihinden itibaren toplam 5 yıldır. Her beşer yılllık dönemlerde yenileme yapmanız kaydıyla tasarım tescili koruma süresini 25 yıla kadar çıkartmak mümkündür. Bu sürenin dolmasına 6 ay kaldığında yenileme işlemleriniz hakkında Türkticaret.net tarafınıza bilgi verecektir.
Bunun yanında tescil edilen ürününüzün iyi ve kötü niyetle de olsa benzerlerini müracaat ederek tescil almak isteyebilirler. Bu konuda Türk Patent Enstitüsü’nün her ay yayınladığı aylık bültenlere abone olarak takip etmek gerekecektir. Takip edilip 6 aylık dönem içinde itiraz edilmediği taktirde tescili kesinlik kazanacak ve iptal için sadece dava açma hakkınız kalacaktır.

16) Bazı tasarıma konu ürünlerin (özellikle tekstil ürünleri gibi) üretilip satılması bazen 3-5 ay sürmektedir. Fakat tescil süreci takribi 1 yıl. Bu durumda ne yapabiliriz?

Endüstriyel tasarım tescil işlemlerinde müracaat edilmesi ile birlikte koruma başlayacağından ürünün kısa sürede üretip piyasadan kalkması sorun değildir. Tescil süreci müracaatla birlikte başlamaktadır. Ardından Türk Patent Ensitütüsü’nün şekli ve hukuki açıdan değerlendirmesi takribi 2 ay sürecektir. Bu süreçten sonra 6 aylık resmi bültenlerde ilan edilecektir. İtiraz gelmediği taktirde işlemler kesinleşecek ve belgeye bağlanacaktır.
Eğer müracaattan itibaren ilan aşamasına kadar taklit veya herhangi bir haksız kullanım olayı olursa, karşı firmayı ihtar yolu ile uyararak tecavüzün önlenmesi mümkündür. Ancak ilan aşamasında ise yine ihtar çekerek veya ihtarda bulunmaksızın karşı tarafa hukuki yoldan müdahale yapılabilmektedir. Açıkçası tescil sürecinin tamamlanmasını beklemeksizin taklitçi firmalara müdahale etmek mümkündür.