HUKUKİ YAPTIRIMLARI

Endüstriyel Tasarımların koruma süresi müracaat tarihinden itibaren 5 yıldır. Beşer yıllık dönemler halinde yenilenmek suretiyle bu sureyi azami 25 yıla kadar uzatmak mümkündür.

Koruması devam eden bu süreç içersinde 554 sayılı KHK hükümlerine aşağıda yazılı fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılmaktadır;

a) Tasarım hakkı sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynını veya belirgin bir şekilde benzerini yapmak, üretmek, piyasaya sunmak,satmak, sözleşme akdi için icabda bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçla depolamak, elde bulundurmak;

b) Tasarım belgesi sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek.

c) Yukarıdaki maddelerde yazılı fiillere iştirak veya yardım veya bunları teşvik etmek veya hangi şekil veya şartlarda olursa olsun bu fiillerin yapılmasını kolaylaştırmak,

d) Kendisinde bulunan ve haksız olarak üretilen veya ticaret alanına çıkarılan eşyanın nereden alındığı ve nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak,

e) Gasp

Tasarım hakkı sahibi tasarımının korunması için Türk Patent Enstitüsü’ne müracaatını yaptığından itibaren korumadan yararlanabilmektedir. Bununla birlikte başvuru sahibi yukarıdaki fiillerin varlığı halinde; karşı tarafa bilgi vermek suretiyle tasarımların resmi bülten de yayınlanmasını beklemeksizin, Tasarımların bültende ilan edilmesi ile veya tescil belgesini aldığı durumlarda huku ve ceza davası açmaya yetkilidir.

Hukuk davası açan tasarım sahibi mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir;

1) Fiili tecavüzün olup olmadığının tespit edilmesi,
2) Tecavüz fiillerinin durdurulması ve önlenmesi,
3) Tecavüzün giderilmesi ve maddi ve manevi zararın tazmini talebi,
4) Tasarımdan doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara el konulması talebi,
5) Yukarıdaki maddede belirtilen, el konulan ürün ve araçlar üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması talebi,
6) Tasarımdan doğan haklara tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle yukarıdaki maddede belirtilen ve el konulan ürün ve araçların gerekirse şekillerinin değiştirilmesi veya imhası talebi.
7) Tasarımdan doğan haklara tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanmak suretiyle, ilgililere tebliğ edilmesi ve kamuoyuna duyrulması talebi.

Ceza davasının sonuçları ise aşağıdaki şekillerde olmaktadır;

1) Yetkisi olmadığı halde kendisini tasarım başvurusu veya tasarım hakkı sahibi olarak gösterenler hakkında 1 yıldan 2 yıla kadar hapis cezasına veya 14 milyar liradan 27 milyar liraya para cezasına veya her ikisine,

2) Mevcut olmadığı veya üzerinde hakkı olmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği halde, bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunanlar, rehnedenler, lisans verenler, tescilli olduğunu gösterir işaretler kullananlar hakkında 2 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasına veya 27 milyar liradan 46 milyar liraya para cezasına veya her ikisine,

3) Bu kanun hükmünde kararname maddesinde yer alan fiillerden birini işleyenler hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasına veya 27 milyar liradan 46 milyar liraya para cezasına veya her ikisine,ayrıca işyerlerinin 1 yıldan az olmamak üzere kapatılmasına ve aynı süre ticaretten men edilmelerine, mahkemeler karar verebilmektedir.